در طراحی سیستم صوتی همیشه نمیتوان بلندگو را فقط بر اساس توان، اندازه فضا یا کیفیت صدا انتخاب کرد. در بسیاری از پروژهها، شکل ظاهری بلندگو، میزان دیدهشدن آن در معماری، نحوه انتشار صدا و میزان برخورد انرژی صوتی با سقف و کف نیز اهمیت زیادی دارد. همین نیاز باعث توسعه بلندگوهایی شده است که چند درایور را در یک ساختار باریک و کمحجم کنار یکدیگر قرار میدهند.
اصطلاح Slim Array برای بخشی از این محصولات استفاده میشود. با این حال، اسلیم اری یک استاندارد مستقل با تعریف کاملاً یکسان میان تمام سازندگان نیست. بعضی سازندگان این عنوان را برای یک Line Array بسیار باریک به کار میبرند، برخی از عبارت Slim Line Array استفاده میکنند و در بعضی محصولات نیز تمرکز اصلی بر کمعمق بودن کابینت و قرار گرفتن چند درایور در یک ساختار باریک است.
به همین دلیل، برای شناخت یک اسپیکر اسلیم اری نباید فقط به ظاهر آن یا عنوان تجاری محصول توجه کرد. آرایش درایورها، فاصله میان آنها، طول آرایه، زاویه پوشش صوتی و نوع طراحی آکوستیکی اطلاعات مهمتری درباره عملکرد واقعی بلندگو ارائه میکنند.
تعریف دقیق اسپیکر اسلیم اری
اسپیکر اسلیم اری را میتوان بهصورت عمومی بلندگوی چنددرایورهای با ساختار باریک و کمحجم تعریف کرد که در آن نحوه قرارگیری درایورها برای رسیدن به پوشش صوتی مشخص اهمیت دارد.
واژه Slim به باریک یا کمحجم بودن ساختار اشاره میکند و واژه Array نشان میدهد که به جای یک منبع صوتی منفرد، چند درایور یا چند منبع صوتی در کنار یکدیگر کار میکنند.
اما همین تعریف یک نکته مهم دارد: هر محصولی که چند درایور داشته باشد الزاماً Line Array نیست و هر Slim Array نیز الزاماً یک Line Source کامل ایجاد نمیکند.
در بعضی محصولات، چیدمان درایورها و طول آرایه به شکلی طراحی شده است که بلندگو رفتاری نزدیک به یک منبع خطی داشته باشد. در محصولات دیگر، هدف اصلی میتواند ایجاد پوشش گستردهتر، کاهش ابعاد کابینت یا ادغام بهتر سیستم صوتی با معماری باشد.
بنابراین اصطلاح اسلیم اری بیش از آنکه یک استاندارد ثابت آکوستیکی باشد، خانوادهای از طراحیهای باریک و چنددرایوره را توصیف میکند.
ساختار آکوستیکی اسلیم اری
در بسیاری از اسلیم اریها، چند درایور کوچک با فاصله نسبتاً کم از یکدیگر قرار میگیرند. در مدلهایی که بهصورت Line Source طراحی شدهاند، این درایورها معمولاً در راستای عمودی چیده میشوند.
طول آرایه، تعداد درایورها، قطر هر درایور و فاصله مرکز تا مرکز آنها بر نحوه انتشار صدا تأثیر میگذارد. هرچه این پارامترها با دقت بیشتری برای عملکرد آرایه طراحی شده باشند، امکان کنترل بهتر انتشار صوت وجود دارد.
یکی از اهداف متداول در چنین ساختاری این است که انرژی صوتی در راستای عمودی کمتر پخش شود و در عوض محدوده شنوندگان را بهتر پوشش دهد.
این ویژگی در بعضی مدلها باعث ایجاد ترکیبی از پوشش افقی باز و پوشش عمودی محدودتر میشود.
البته زاویه پوشش تمام اسلیم اریها یکسان نیست و نمیتوان فقط از روی ظاهر بلندگو درباره Directivity آن قضاوت کرد. برای طراحی پروژه باید اطلاعات رسمی پوشش صوتی همان مدل بررسی شود.
ین دو گروه از نظر ظاهری میتوانند بسیار شبیه یکدیگر باشند و همین موضوع یکی از دلایل اصلی اشتباه در طبقهبندی آنهاست.
اسپیکر ستونی یا Column Speaker به خانوادهای از بلندگوها با ساختار عمودی و کشیده اشاره دارد. معمولاً چند درایور در امتداد ارتفاع کابینت قرار میگیرند و شکل بلند و باریک محصول یکی از مشخصههای اصلی آن است.
اما Slim Array الزاماً چنین فرمی ندارد.
برخی سازندگان حتی محصولات بسیار کوچک یا بسیار کمعمق را در خانواده Slim Array قرار میدهند که از نظر ابعاد، دیگر نمیتوان آنها را یک اسپیکر ستونی معمول دانست.
در نتیجه رابطه این دو اصطلاح را میتوان با یک جمله ساده مشخص کرد:
هر اسلیم اری اسپیکر ستونی نیست و هر اسپیکر ستونی نیز اسلیم اری نیست.
همچنین در میان اسپیکرهای ستونی ساختارهای مختلفی وجود دارد. یک محصول ممکن است یک Column Speaker ساده باشد، محصول دیگری به شکل Column Array طراحی شده باشد و نمونهای دیگر از ساختار Line Source یا فناوریهای کنترل پرتو صوتی استفاده کند.
به همین دلیل بررسی مقاله مستقل اسپیکر ستونی برای شناخت این خانواده ضروری است و بهتر است این دو موضوع در سایت در صفحات جداگانه پوشش داده شوند.
تفاوت مهمتر مربوط به Line Array است.
اصطلاح Line Array قبل از اینکه به شکل ظاهری بلندگو مربوط باشد، به نحوه آرایش و تعامل چند منبع صوتی مربوط میشود. هدف از طراحی Line Array، کنترل الگوی انتشار صوت با استفاده از چند منبع صوتی و رفتار مشترک آنهاست.
بعضی از Slim Arrayها واقعاً Line Array هستند. برای نمونه، یک سازنده میتواند محصولی را به دلیل بدنه بسیار باریک آن Slim Line Array معرفی کند.
اما نمیتوان نتیجه گرفت که تمام اسلیم اریها Line Array هستند.
از طرف دیگر، Line Arrayهای مورد استفاده در سالنهای بزرگ، اجراها و پروژههای دارای فاصله شنیداری زیاد معمولاً از چند کابینت مجزا تشکیل میشوند که زاویه و تعداد ماژولهای آنها بر اساس پروژه تعیین میشود. این ساختار با یک اسلیم اری یکپارچه و باریک که روی دیوار نصب میشود تفاوت قابل توجهی دارد.
بنابراین در مقاله مستقل لاین اری باید اصول Line Array، نحوه عملکرد آرایه، کوپلینگ، تعداد ماژولها و طراحی پوشش بررسی شود؛ در حالی که این مقاله روی خانواده Slim Array و ویژگیهای خاص طراحی باریک آن تمرکز دارد.